Leennormen & Gedragscode

De Vereniging van Financieringsondernemingen in Nederland (VFN) zet zich in voor verantwoorde kredietverlening. De VFN Gedragscode Consumptief Krediet vormt de marktstandaard voor aanbieders en bevat regels over informatievoorziening, communicatie én verantwoord krediet verstrekken.

Verschil tussen Gedragscode en Leennormenmethodiek

De Gedragscode is breed en beschrijft de normen en uitgangspunten voor consumptief krediet. De Leennormenmethodiek is daar een onderdeel van en geeft concrete richtlijnen voor de kredietwaardigheidsbeoordeling die kredietaanbieders uitvoeren op grond van de Wet op het financieel toezicht (Wft).

Wat zijn leennormen en wat is de Leennormenmethodiek?

De leennormen zijn gebaseerd op de voorbeeldbegrotingen van het Nibud. Zij beschrijven de minimale uitgaven die een huishouden nodig heeft voor levensonderhoud, zoals voeding, energie en kleding. De hoogte van de normen hangt af van de gezinssamenstelling en woonsituatie, en wordt jaarlijks aangepast aan actuele prijsontwikkelingen.

De methodiek schrijft voor hoe kredietaanbieders deze normen toepassen in de inkomsten-lastentoets: het bepalen van het toetsinkomen, het meenemen van lasten (bijvoorbeeld woonlasten, autokosten of studieschulden) en het vaststellen van de betaalbaarheid van een krediet. Daarbij vormt de methodiek een minimumkader: aanbieders kunnen altijd strenger toetsen als de situatie daarom vraagt. Uiteindelijk zijn kredietaanbieders zelf verantwoordelijk voor het verlenen van verantwoord krediet.

De Autoriteit Financiële Markten (AFM) beschouwt de Leennormenmethodiek als de minimale invulling van de wettelijke open norm (art. 4:34 Wft: geen krediet verstrekken als dat niet verantwoord is). Kredietaanbieders die niet zijn aangesloten bij de VFN moeten een eigen invulling geven die ten minste gelijkwaardige bescherming biedt.

Sinds 1 januari 2025 is de VFN volledig verantwoordelijk voor het opstellen en actualiseren van zowel de Gedragscode als de Leennormenmethodiek, na een herijking van de governance met de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB).

Waarom dit ertoe doet

Een duidelijke methodiek voorkomt overkreditering en beschermt consumenten tegen te hoge lasten. Voor aanbieders biedt de methodiek een transparant en uitlegbaar kader. Voor de markt draagt dit bij aan vertrouwen en stabiliteit.

Meer weten of documenten downloaden

Wilt u de volledige VFN Gedragscode of de Leennormenmethodiek raadplegen? Download dan de meest recente versies via onderstaande links. Voor achtergrondinformatie over voorbeeldbegrotingen verwijzen we naar Nibud. Ook vindt u bij de AFM meer informatie over de open norm en verantwoorde kredietverlening.

Heeft u vragen over toepassing van de methodiek of over lidmaatschap van VFN? Neem dan contact met ons op. Wij helpen u graag verder.

Oudere versies

Hieronder vindt u de oudere versies van de Gedragscode Consumptief Krediet. Deze zijn niet meer geldend.

Hieronder vindt u de oudere versies van de Leennormenmethodiek. Deze zijn niet meer geldend.